Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 27 oktober 2020

Bijdrage D66 aan begrotingsdebat Zeist op 27 oktober

De integrale bijdrage van onze fractie met als hoofdpunten:

  • financiële solidariteit; zo nodig verhogen we de OZB
  • zicht krijgen op maatschappelijke effecten voordat bezuinigingen worden ingevoerd
  • parkeerbeleid op orde brengen en veiligheid Slotlaan
  • samenleving meenemen in keuzes van de gemeente

 

Voorzitter,

Inmiddels zitten we in een tweede gedeeltelijke Lockdown. De gevolgen van deze crisis worden steeds meer zichtbaar in onze samenleving. Zo zien we dat de ondernemers in onze gemeente het zwaar hebben en dat het water velen hen aan de lippen staat. Ook zien we dat eenzaamheid toeneemt in de samenleving en minder mobiele en kwetsbare mensen verder geïsoleerd raken. Ook jongeren worden hard geraakt door deze coronacrisis en hebben veel last van de situatie waar we in verkeren.

“Het verschil tussen wat we doen en wat we kunnen doen zou voldoende zijn om het grootste deel van de problemen van de wereld op te lossen”.

Dit citaat van Mahatma Gandhi is hedendaags nog steeds van toepassing. Want juist in tijden van crisis is het belangrijk dat we naar elkaar blijven omkijken en solidair zijn om elkaar door deze lastige tijd te helpen. Maar ook solidariteit te tonen in de keuzes die wij maken als gemeentebestuur.
Zeist verkeert in zwaar weer gezien de financiële opgave die er nu ligt. We hebben te maken met stevige tekorten in deze begroting, en er ligt een voorstel van het college om in de tien verschillende programma’s stevige financiële keuzes te maken. Zoals aangegeven tijdens de ronde tafel heb ik mij verbaasd dat de beloofde kaderstelling om tot deze keuzes te komen tot op heden nog niet met de raad zijn gedeeld. Het is vervelend om te constateren dat de afspraken die we in moties en amendementen met elkaar maken, niet worden nageleefd. Nu is namelijk niet duidelijk welke criteria er gehanteerd zijn om tot deze rigoureuze financiële keuzes te komen en wat de maatschappelijke effecten zijn van die keuzes.

Natuurlijk zijn we niet blind voor de noodzaak om naar de uitgaven te kijken, en blijven inzetten op preventie als beste investering voor kwalitatieve zorg. Maar D66 gelooft in gelijke kansen voor iedereen en wij zijn bereid ver te gaan in het garanderen dat inwoners de steun krijgen die ze nodig hebben. Dit is immers ook iets wat we beloofd hebben. En vanuit deze gedachte zijn we ervan overtuigd dat er ook andere keuzes gemaakt kunnen worden in deze begroting;

Solidariteit in de begroting
Uit het bezuinigingsvoorstel wat nu voorligt, zien we dat er een maximale inspanning wordt gepleegd aan de uitgaven kant en dat er een minimale inspanning heeft plaatsgevonden om ook serieus te kijken naar de inkomsten kant. Dit heeft ons enorm verbaasd. Wij zijn van mening dat een deel van de tekorten opgelost kunnen worden door de inkomsten te verhogen. Toen het ons financieel voor de wind ging was er ruimte voor een verlaging van de OZB van 10%. Achter die keuze destijds stonden wij, en staan wij, nog steeds achter. Nu er in de gemeente Zeist financieel slechte(re) tijden zijn aangebroken vinden wij het ook niet meer dan normaal dat er ook serieus naar de inkomstenkant gekeken moet worden, waarbij het OZB-tarief niet hoeft te worden ontzien, mede gezien het feit dat het OZB-tarief in Zeist, tot het op 6 gemeentes na, laagste van het land behoort. Hiermee wordt de opgave, die de inwonersadviescommissie meekrijgt, reëler dan nu voorligt. Met deze extra middelen creëren we ook ruimte en een zachtere landing voor bijvoorbeeld de maatschappelijke organisaties (denk aan Humanitas, Hulpmaatje etc.) die tijdens de ronde tafel hebben ingesproken en die graag willen hervormen, alleen meer tijd nodig hebben om dit op een zorgvuldige manier te doen. Wij overwegen daarom om hierover een motie en amendement in te dienen.

Maatschappelijke effecten
De voorstellen van het college zijn op onderdelen ingrijpend en zullen onontkomelijk effecten hebben in de samenleving en economie. Maar welke effecten dat zijn, is onduidelijk omdat er aan de voorkant geen impact analyse heeft plaatsgevonden. Wij willen daarom voorstellen dat voor de implementatie van de bezuinigingen er een duidelijke en maatschappelijke kosten en batenanalyse aanwezig is. En dat continu de maatschappelijke effecten voor de lange termijn worden gemonitord waarbij de raad jaarlijks bij de behandelingen van de jaarrekening hierover wordt geïnformeerd, zodat er tijdig bijgestuurd kan worden. Wij zijn benieuwd hoe de raad hiertegen aankijkt en overwegen ook hier een motie over in te dienen.

Parkeerbeleid
Het dossier Parkeerbeleid (wat met name het centrum en omliggende straten raakt) kabbelt al jaren zonder echt uitzicht. Parkeren heeft zoals het college zelf zegt alles te maken met duurzaamheid, veiligheid, mobiliteit, economie maar schuift het parkeerbeleid opnieuw naar de toekomst, namelijk de nieuwe mobiliteitsvisie. Wij vragen ons dan ook af of dit dan de dringend noodzakelijke samenhang zal opleveren, en of dat De Slotlaan om maar iets te noemen dan wel snel veilig gemaakt zal worden, en het Centrum goed bereikbaar voor fiets en voetgangers, en de economie ondersteunen.

Samen in Balans
D66 is van mening dat in tijden van crisis de samenleving goed wordt meegenomen in de keuzes die gemaakt worden door de gemeente, maar ook de mogelijkheid krijgt om mee te kunnen denken en te spreken over de oplossingen voor het financieel tekort. We hebben vaker opgeroepen om de samenleving meer mogelijkheden te bieden om te kunnen participeren. Het burgeramendement wat wij onlangs hebben voorgesteld is hier een goed voorbeeld van. We moedigen daarom het voorstel “Samen in Balans” van harte aan, maar zijn wel van mening dat dit op een zorgvuldige manier moet gebeuren en dat een zo groot mogelijk deel van de samenleving de mogelijkheid krijgt om input te leveren en wordt bereikt door de communicatie. Tijdens de ronde tafel werd bijvoorbeeld duidelijk dat insprekers hier niet van op de hoogte waren en de communicatie hierover dus hebben gemist. Wij vragen hier extra aandacht voor.

Tot slot voorzitter;
De afgelopen jaren hebben we als D66 vaak aandacht gevraagd voor reflectie op onze eigen handelen binnen onze gemeente. We kunnen alleen maar beter worden als we de tijd nemen om stil te staan bij wat anders had gekund zodat we hiervan kunnen leren en daardoor ook betere besluiten gaan nemen in de toekomst. Ik roep daarom ook op om zo snel mogelijk de PDCA-methode te gaan toepassen. Want om te kunnen verbeteren moeten we ook leren veranderen.